Wie soorten dakpannen opzoekt, krijgt al snel een lijst met materialen. Maar om te weten welke pan er op uw dak ligt, en welke pan u nodig heeft bij een reparatie of renovatie, zijn twee dingen van belang: het materiaal en het model. Hieronder leest u hoe u beide herkent en waar u op let bij het kiezen.
Bijna alle pannen op Nederlandse daken zijn keramisch of van beton. Op het oog lijken ze soms op elkaar, maar het verschil is goed te zien.
Gebakken klei. Bij een breuk ziet u een egale, fijne kern in de kleur van de klei. Gaan gemiddeld 50 tot 75 jaar mee en blijven kleurecht.
Zand en cement met een gekleurde toplaag. Bij een breuk ziet u een grijze, korrelige kern. Goedkoper dan keramiek en gaan gemiddeld 30 tot 50 jaar mee.
Een eenvoudige test op een losse of gebroken pan: kijk naar het breukvlak. Is de kern grijs en korrelig, dan is het beton. Is hij rood, geel of bruin en fijn, dan is het keramiek. Bij oudere betonpannen is de kleurlaag aan de bovenkant vaak deels verdwenen; de pan ziet er dan grijzig en ruw uit.
Keramische pannen verschillen ook in afwerking. Een naturel pan heeft de kleur van de gebakken klei, meestal rood. Een gesmoorde pan krijgt tijdens het bakken een blauwgrijze tot antracieten kleur. Bij een engobe is vóór het bakken een dun kleilaagje aangebracht, wat een matte of zijdeglanzende kleur geeft. Een geglazuurde pan heeft een glasachtige, glanzende toplaag. Voor een reparatie maakt dat veel uit: een nieuwe rode pan tussen oude gesmoorde pannen valt direct op.
Naast het materiaal heeft elke pan een model of profiel. Dat bepaalt hoe de pannen in elkaar grijpen, en dus welke pannen u naast elkaar kunt leggen.
De klassieke S-vormige pan. De oudste uitvoering heeft geen sluitingen: de pannen liggen alleen over elkaar heen. Veel te zien op boerderijen, in oude dorpskernen en op monumenten.
OVH staat voor Opnieuw Verbeterde Holle pan. Hij lijkt op de Hollandse pan, maar heeft sluitingen aan de zijkant en bovenkant, zodat de pannen in elkaar grijpen. Een van de meest voorkomende pannen op Nederlandse woningen.
Een kleine, vrij vlakke pan met een ronde welving en twee kenmerkende halve maantjes. Daardoor krijgt het dak een fijn lijnenpatroon. Ligt op oudere en nieuwe woningen.
Combineert een vlak deel met een halfronde rol. Het dak krijgt daardoor een zuidelijke uitstraling.
Een strakke pan zonder golf, vaak in antraciet of zwart. Veel gebruikt op nieuwbouw en bij moderne renovaties.
Betonpannen hebben eigen profielen die lijken op de holle pan of op een vlakke pan. Maat en sluitingen wijken af, dus ze passen meestal niet tussen keramische pannen, ook al lijken ze op elkaar.
Moet er een gebroken pan vervangen worden, of wilt u weten wat er op uw dak ligt? Zo komt u er stap voor stap achter:
Komt u er niet uit? Een dakdekker herkent de meeste pannen aan een foto of een losse pan, en weet waar een passende pan te krijgen is. U kunt ons ook een foto sturen via WhatsApp.
Veel oudere modellen zijn niet meer nieuw te koop. Dan zijn er een paar mogelijkheden: gebruikte pannen van hetzelfde type, pannen van een minder zichtbaar dakvlak verplaatsen naar de voorkant en achter nieuwe pannen leggen, of een heel dakvlak in één keer vernieuwen. Op onze pagina over dakdekker Zuidhorn leest u hoe we dat aanpakken bij oude boerderijen en dorpshuizen.
In Groningen en omgeving hangt het type pan vaak samen met de bouwperiode, al zijn er altijd uitzonderingen:
Moet er een nieuw pannendak op, of een deel vervangen worden? Dan spelen meerdere factoren een rol:
Heeft u een rijksmonument of gemeentelijk monument? Dan kunt u verplicht zijn om het originele dakmateriaal terug te plaatsen. Vraag altijd advies bij de gemeente voordat u kiest voor een ander type dakpan.
Naast pannen ziet u ook leien en zink. Natuurleien gaan bij goede kwaliteit 75 jaar en langer mee en geven een woning een monumentale uitstraling, maar ze zijn duur en vragen vakmanschap. Zink wordt vooral gebruikt op mansardekappen, dakkapellen en bijzondere dakvormen. Stalen dakpanplaten zijn licht en snel gelegd en worden vooral op schuren en bijgebouwen toegepast.
Moet er een pan vervangen worden, of twijfelt u of uw pannendak nog lang meegaat? Voor losse of verschoven pannen leest u meer in losse of kapotte dakpannen, en lekt uw dak, lees dan pannendak lekt? Zo vindt u de oorzaak. Voor een nieuw pannendak in en rond de stad: zie onze pagina over dakrenovatie in Groningen.
Dakbedrijf 'T Noorden verzorgt dakrenovaties en pannenvervanging in heel Noord-Nederland. Vraag een gratis offerte aan via 06 12 37 08 53.
Onze dakspecialisten helpen u graag persoonlijk. Vraag vandaag nog een gratis en vrijblijvende inspectie aan.